Τρίτη, 15 Φεβρουαρίου 2011

Ελεύθεροι σαν τον Άνεμο

Θέλω από καιρό να γράψω κάποια πράγματα για τους Αθίγγανους ή Ρομά που ζουν στην Ελλάδα. Δεν είμαι ειδήμονας για θέματα που αφορούν αυτή την κοινωνική ομάδα, όμως θέλω να καταθέσω κάποιες σκέψεις μου για τα λίγα πράγματα που ξέρω και έχω δει με τα μάτια μου. Δεν φιλοδοξώ να ωραιοποιήσω καταστάσεις ούτε να υπερασπιστώ τις κακές πράξεις που έχουν διαπράξει ορισμένοι από αυτούς. Όμως δεν μου αρέσει να τα βάζω όλα στη «μηχανή του κιμά» και να τα αλέθω μαζικά.

Αισθάνομαι πως ορισμένοι έχουν αδικηθεί από εμάς τους υπόλοιπους «πολιτισμένους» εξαιτίας περιστατικών που έχουν διαπράξει κάποιοι Ρομά και τα χρεώνονται όλοι τους. Βιώνουν έναν κοινωνικό αποκλεισμό που ξεκινά από την πολιτεία και τελειώνει στην κάθε κυρία «Γκιοσίδου», που λέει στο παιδί της να μη κάνει παρέα με το «γυφτάκι» στο σχολείο. Με αυτό τον τρόπο οι περιπτώσεις που θέλουν να έρθουν πιο κοντά σε εμάς «καίγονται» από εμάς τους ίδιους, αφού δεν αναγνωρίζουμε τις προσπάθειες που κάνουν για να ενσωματωθούν στους κανόνες της δικής μας «πολιτισμένης» κοινωνίας.

Ζω σε μία περιοχή όπου τα τελευταία χρόνια έχουν έρθει για μόνιμη εγκατάσταση κάποιες οικογένειες Αθίγγανων. Έχουν εκμεταλλευτεί κάποια προγράμματα οικονομικά της Ε.Ε. που αφορούν την ενσωμάτωση των Ρομά στην ευρύτερη κοινωνία. Η απόκτηση κατοικίας είναι ένα από αυτά και με αυτόν τον τρόπο κάποιοι άνθρωποι από αυτή τη κοινωνική ομάδα έγιναν συντοπίτες μου, αγοράζοντας εξαιτίας της καταγωγής τους σε υπέρ εκτιμημένες τιμές από τους ντόπιους ακίνητα.

Είναι αλήθεια πως έχουν ειπωθεί διάφορα για τη συγκεκριμένη κοινωνική ομάδα και σε αρκετές περιπτώσεις η φήμη τους προηγείται της φυσικής τους παρουσίας και προδιαθέτει τους ανθρώπους αρνητικά για αυτούς. Σε αυτό βέβαια έχουν συνεισφέρει και οι ίδιοι οι Ρομά αφού κάποιοι από αυτούς επιδίδονται σε άσχημες πράξεις, ενώ σε περιοχές όπου φτιάχνουν ανεξέλεγκτους καταυλισμούς υπάρχει αυξημένη παραβατικότητα. Ναρκωτικά, Πορνεία, Διαρρήξεις, Κλοπές και παιδική εκμετάλλευση είναι τα κυριότερα ποινικά αδικήματα τα οποία διαπράττουν. Όμως δεν είναι όλοι το ίδιο.

Ευθύνη φέρουμε και εμείς οι «ενσωματωμένοι» στο σύστημα, αφού δεν έχουμε μάθει να ξεχωρίζουμε περιπτώσεις και γενικεύουμε τα πάντα, ενώ πολλές φορές δεν λαμβάνουμε υπόψην σοβαρά δεδομένα που καθορίζουν καταστάσεις. Για παράδειγμα το γεγονός πως σε κάποιες περιπτώσεις δεν έχουν πρόσβαση σε καθαρό τρεχούμενο νερό, αυτονόητο δικαίωμα για κάθε άνθρωπο, τους καθιστά στα μάτια μας λάτρεις της βρομιάς. Ταυτίζουμε με την κουλτούρα τους αυτό το χαρακτηριστικό αντί να αναζητήσουμε την αιτία που τους στερεί το νερό, εμείς οι υπόλοιποι «πολιτισμένοι».

Όταν ο Δήμος τους κάνει «μπαλάκι» και ανάλογα με το πολιτικό κόστος που εισπράττει από την τοπική κοινωνία, τους πετάει σε έναν χώρο για να στήσουν καταυλισμό, αδιαφορώντας για τα περαιτέρω, τότε σίγουρα κάτι δεν έχει γίνει σωστά. Επίσης δεν πρέπει να τους ταυτίζουμε με το παραεμπόριο. Οι άνθρωποι πληρώνουν ΤΕΒΕ και εφορία κανονικά, είναι λάθος να τους προσομοιώνουμε με άλλες κοινωνικές ομάδες όπως είναι οι λαθρομετανάστες που συμβάλλουν στην ανάπτυξη του παραεμπορίου. Τα χρήματα που κερδίζουν διακινούνται μέσα στις τοπικές κοινωνίες, δεν τα βγάζουν στο εξωτερικό.

Έχουν διαφορετική κουλτούρα από εμάς, πολλοί είναι ανένταχτοι εκ πεποιθήσεως στο σύστημα, γιατί όπως ομολογούν οι ίδιοι ζουν ελεύθεροι σαν τον άνεμο. Στην πραγματικότητα όμως δεν διαφέρουν και τόσο πολύ από εμάς τους υπόλοιπους. Πηγαίνουν στο στρατό και υπηρετούν ένοπλη θητεία, έχουν τις ίδιες γιορτές, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις μπορεί κανείς να διακρίνει και σε αυτούς ένα από τα βασικά, ανεξίτηλα, χαρακτηριστικά των Ελλήνων, το φιλότιμο.

Δύο ξεχωριστά μεταξύ τους περιστατικά που έχουν συμβεί σε εμένα προσωπικά με έχουν πείσει για το τελευταίο. Στη μία περίπτωση ένας από αυτούς με βοήθησε σε κάτι, προσφέρθηκε αυτοβούλως και ως από μηχανής θεός, όταν οι όμοιοι μου στους οποίους απευθύνθηκα μου γύρισαν την πλάτη για δικούς τους λόγους. Η δεύτερη περίπτωση ήταν όταν από δικό μου λάθος απώλεσα αντικείμενο το οποίο βρέθηκε και επέστρεψε στα χέρια μου πάλι από έναν Ρομά. Θα μπορούσε να το κρατήσει και να μη συμβεί τίποτα, αλλά εκείνος επέλεξε να το επιστρέψει.

Σε αρκετές περιπτώσεις έχω υπάρξει και μάρτυρας ρατσιστικών συμπεριφορών απέναντί σε αυτούς τους ανθρώπους. Χωρίς να έχουν κάνει κάτι κακό απλά και μόνο επειδή είναι Ρομά. Δεν υπάρχει κανένας λόγος να αποκλείουμε τα παιδιά τους στα σχολεία. Μπορούμε να τους βοηθήσουμε να ενσωματωθούν. Αν δεν θέλουμε να το κάνουμε τουλάχιστον ας μην υπονομεύουμε τις προσπάθειες που κάνουν. Κάθε άνθρωπος δικαιούται μία ευκαιρία μέχρι αποδείξεως του αντιθέτου.

Πόσοι από εμάς θα προσλάμβαναν έναν Ρομά στη δουλειά μας; Ακόμα και αν είχε μόνιμη κατοικία και οικογένεια πολύ λίγοι τους παίρνουν για δουλειά. Αντίθετα τους ξένους πχ τους Αλβανούς τους προσλαμβάνουμε αβέρτα. Δεν υπάρχει πιο τραγελαφικό πράγμα από το να ακούς Αλβανούς να κάνουν ρατσιστικά σχόλια για τους Ρομά. Αυτό έχουμε καταφέρει. Όποιος ενδιαφέρεται να μάθει κάποια εξειδικευμένα στοιχεία για τους Ρομά, την ιστορία τους και τον πολιτισμό τους μπορεί να ανατρέξει εδώ. Εγώ βρήκα αρκετά ενδιαφέροντα σημεία

Δεν υπάρχουν σχόλια: