Κυριακή, 3 Οκτωβρίου 2010

ΠΕΡΣΙ ΣΜΕΪΣΕΡ: Ο Δαβίδ που νίκησε τη «Μοσάντο»

THΣ ΓEΩPΓIAΣ ZAPBITΣANOY

«Κανείς δεν τα βάζει με τη «Μοσάντο», του ψιθύρισε απειλητικά ένας υπάλληλος της πολυεθνικής εταιρείας. Oμως, ο Πέρσι Σμέισερ, ο εξηνταεξάχρονος Kαναδός αγρότης που το χωράφι του επιμολύνθηκε από μεταλλαγμένους σπόρους ελαιοκράμβης δεν έκανε πίσω και περιγράφει στο ΟΙΚΟ τον εξαετή δικαστικό μαραθώνιο μέχρι τη δικαίωση του

Μετά περίπου πενήντα χρόνια ενασχόλησης με την καλλιέργεια ελαιοκράμβης, ο Πέρσι Σμέισερ δέχθηκε την επίθεση της πολυεθνικής εταιρείας «Μοσάντο». Oταν υπάλληλοι της εταιρείας έκαναν έλεγχο στα χωράφια του διαπίστωσαν ότι ανάμεσα στα φυτά του υπήρχαν και πολλά που προέρχονταν από τους μεταλλαγμένους σπόρους που πουλούσε η εταιρεία. Για τη «Μοσάντο» αυτό σήμαινε ότι ο αγρότης θα έπρεπε να πληρώσει γιατί χρησιμοποίησε το δικό της προϊόν χωρίς να έχει πληρώσει τα νόμιμα δικαιώματα. Για τον κύριο Σμέισερ σήμαινε ότι η δική του παραγωγή αλλά και η γη είχαν επιμολυνθεί. Για να συνεχίσει τη δουλειά του έπρεπε πλέον να καλλιεργεί τους μεταλλαγμένους σπόρους της «Μοσάντο». Ο εξηνταεξάχρονος τότε Kαναδός αγρότης δεν υπέκυψε στις πιέσεις της πολυεθνικής και «πολέμησε» μέχρι τέλους για να αποδείξει ότι όχι μόνο δεν ευθύνεται για την καλλιέργεια των μεταλλαγμένων σπόρων -κάτι που δεν επέλεξε να κάνει- αλλά αντίθετα είχε υποστεί τις αρνητικές συνέπειες από την καλλιέργειά τους. Μετά ένα δικαστικό μαραθώνιο έξι χρόνων, ο κύριος Σμέισερ τελικά δικαιώθηκε. Στην τηλεφωνική συνομιλία που είχαμε μαζί του ήταν πρόθυμος να μας μιλήσει για περιπέτειά του.

Ποια ήταν η αρχική αντίδρασή σας όταν μάθατε ότι η «Μοσάντο» σας έκανε μήνυση;
Hμουν σοκαρισμένος γιατί όπως πολλοί άλλοι αγρότες δεν ήξερα ότι υπήρχε κάποιος που μπορούσε να πατεντάρει ένα σπόρο. Και φαντάζεστε το σοκ που μας προκάλεσε η είδηση ότι οι κόποι μιας ζωής είχαν καταστραφεί γιατί τα χωράφια μας είχαν επιμολυνθεί από μεταλλαγμένους σπόρους. Νιώσαμε και πόνο. Οταν καλλιεργείς ένα κτήμα για τόσα χρόνια και ξαφνικά το χάνεις είναι σαν να χάνεις ένα μέλος της οικογένειάς σου. Hταν πολύ δύσκολο για μας και έγινε ακόμα πιο τρομερό όταν συνειδητοποιήσαμε ότι για να υπερασπιστούμε τους εαυτούς μας, τη δουλειά μας, θα έπρεπε να δαπανήσουμε πολλές χιλιάδες δολάρια. Ημαστε κοντά στη σύνταξη και έπρεπε να ξοδέψουμε όλα τα λεφτά που είχαμε μαζέψει για τα γεράματά μας και πάλι δεν θα έφταναν.

Τολμήσατε όμως να μηνύσετε τη «Μοσάντο»…
Αποφασίσαμε να κινηθούμε έτσι γιατί πιστεύουμε ότι κανείς δεν μπορεί να αφήνει στο περιβάλλον κάτι που μπορεί να καταστρέψει τις περιουσίες των άλλων.

Hταν, λοιπόν, ζήτημα ηθικής τάξης;
Ναι βέβαια. Δεν περίμενα φυσικά ότι θα κρατούσε έξι χρόνια. Αντιμετωπίσαμε μεγάλες δυσκολίες και όχι μόνο οικονομικές. Η «Μοσάντο» ακολούθησε πρακτικές δωροδοκίας, εκφοβισμού, εκβιασμού. Κάποιες φορές όταν δουλεύαμε στα χωράφια, μας παρακολουθούσαν, έρχονταν ακόμα και στην αυλή του σπιτιού και μας κοιτούσαν.

Σας κοιτούσαν απλώς;
Ναι, ήθελαν να μας τρομοκρατήσουν. Είχαμε και απειλητικά τηλεφωνήματα. Θυμάμαι μια φορά κάποιος αντιπρόσωπος της «Μοσάντο», μόλις τελείωσε μια συνάντηση που είχαμε, πλησίασε το πρόσωπό του κοντά στο δικό μου και μου είπε: «Kανείς δεν τα βάζει με τη «Μοσάντο». Θα σε νικήσουμε και θα βρούμε κάποιο τρόπο να σε καταστρέψουμε». Μπορείτε να φαντασθείτε πώς ένιωσε η γυναίκα μου όταν τα άκουσε όλα αυτά. Χρησιμοποιούν το φόβο γιατί ο φόβος είναι το μεγαλύτερο όπλο για να ελέγχεις τους ανθρώπους. Εγώ απλώς αρνήθηκα να κάνω αυτό που ήθελαν.

Υπήρξαν στιγμές που φοβηθήκατε;
Ναι, αρκετές. Και ειδικά τα δύο πρώτα χρόνια. Πριν γίνει το πρώτο δικαστήριο, προσπάθησαν να μας διώξουν από τη γη, ακόμα και από το σπίτι μας, γιατί έλεγαν ότι τους χρωστάμε λεφτά γιατί κερδίσαμε από την καλλιέργεια του δικού τους προϊόντος. Πίστευαν ότι έτσι θα σταματήσουμε να πολεμάμε.

Πόσο άλλαξε η ζωή σας;
Πολύ. Είναι σκληρό να είσαι στην ηλικία της σύνταξης και αντί να παίζεις με τα εγγόνια σου να βρίσκεσαι στα δικαστήρια με τη «Μοσάντο». Μέσα όμως απ' όλον αυτόν τον τιτάνιο αγώνα, ήρθα σε επαφή με παρά πολύ κόσμο που ήθελε να βοηθήσει. Δεν ήμουν μόνος σε αυτόν τον πόλεμο.

Ποια ήταν η γνώμη σας για τα μεταλλαγμένα πριν αρχίσουν όλα αυτά;
Δεν ήξερα πολλά για τα μεταλλαγμένα, όπως και οι περισσότεροι εδώ. Κανείς δεν το συζητούσε, δεν είχαμε καμία πληροφόρηση.

Σήμερα, όμως, θεωρείστε ειδικός και δίνετε διαλέξεις σε όλα τα μέρη της γης. Aυτό το κάνετε πλέον προς βιοπορισμόν ή αφιλοκερδώς;
Oταν με καλούν να πάω κάπου, μου καλύπτουν φυσικά τα έξοδα μετακίνησης και διαμονής. Δεν χρεώνω τίποτα για τις διαλέξεις που δίνω. Επειδή όμως έχω ακόμα φοβερά έξοδα -γιατί να πολεμάς τη «Μοσάντο» δεν είναι εύκολο- λέω στους ανθρώπους ότι αν θέλουν να μου δώσουν κάτι θα το δεχθώ, αν πάλι δεν θέλουν δεν πειράζει. Πολλές φορές, ινστιτούτα ή φορείς που δεν μπορούν να με βοηθήσουν σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή, κάποια άλλη εποχή καταθέτουν χρήματα στο λογαριασμό μου. Η υπόθεση αυτή μου κόστισε πάνω από τετρακόσιες χιλιάδες καναδικά δολάρια. Μόνος μου δεν θα μπορούσα να το είχα κάνει.

Τι θα συμβουλεύατε τους αγρότες να κάνουν για να προστατευθούν από ανάλογα προβλήματα;
Πρώτα απ' όλα πρέπει να ξέρουν ότι, αν βάλουν γενετικώς τροποιημένους σπόρους, θα χρησιμοποιούν περισσότερα χημικά και ότι σύντομα η παραγωγή θα μειωθεί. Oταν πρωτοήρθε η «Μοσάντο» στην περιοχή, το 1996, έλεγαν ότι θα έχουμε μεγαλύτερη παραγωγή με λιγότερα χημικά. Αλλά ό,τι έλεγαν τη δεκαετία του '90, αποδείχθηκε ψέμα. Τώρα έχουμε περισσότερα χημικά παρά ποτέ, η σοδειά έχει μειωθεί και η ποιότητα του καρπού είναι πιο φτωχή.

Μια μόνο δεκαετία μετά…
Ναι, τόσο γρήγορα. Και τώρα με τις επιμολύνσεις από τους μεταλλαγμένους σπόρους διαφόρων εταιρειών που βρίσκονται πια στο ίδιο χωράφι έχουν τους «υπερσπόρους» που δημιουργούν τεράστια προβλήματα. Στην πολιτεία όπου ζω χρησιμοποιούμε το ένα τρίτο απ' τα χημικά που χρησιμοποιούνται στον Καναδά, αλλά και έχουμε τα μεγαλύτερα ποσοστά καρκίνου ακόμα και σε παιδιά. Δεν είναι ασυνήθιστο σε ένα χωριό τετρακόσιων - πεντακόσιων ανθρώπων να υπάρχουν τρία ή τέσσερα μωρά με καρκίνο.

Υπήρξαν οφέλη από αυτήν την περιπέτεια;
Ναι, βέβαια. Iσως δεν το ξέρετε στην Ευρώπη αλλά οι βιοκαλλιεργητές της ελαιοκράμβης σε όλον τον Καναδά, δεν μπορούν πια να παράγουν οργανική ελαιοκράμβη γιατί όλες σχεδόν καλλιέργειες έχουν επιμολυνθεί. Eτσι έκαναν από κοινού μια μήνυση στη «Μοσάντο» που θα εκδικαστεί αυτόν το μήνα. Μετά το δεδικασμένο της δικής μου υπόθεσης βρίσκονται πια σε πλεονεκτική θέση. Νομίζω ότι μέσα από την εμπειρία μου οι άνθρωποι εδώ αλλά και σε πολλές περιοχές του κόσμου ξέρουν καλύτερα τι συνέπειες έχει η καλλιέργεια μεταλλαγμένων και ποιες είναι οι οικονομικές επιπτώσεις για τους αγρότες. Το θέμα είναι ότι ο έλεγχος των σπόρων σημαίνει και έλεγχο των αποθεμάτων τροφής σε όλη τη γη.

Πηγή

Δεν υπάρχουν σχόλια: