Δευτέρα, 6 Σεπτεμβρίου 2010

Το νερό γίνεται εμπόρευμα

Η ανεπάρκεια νερού γίνεται ένα από τα βασικότερα προβλήματα του 21ου αιώνα. Ο αριθμός των χωρών που αντιμετωπίζουν μεγάλη έλλειψη αυτού του ζωτικής σημασίας φυσικού πόρου, αυξάνεται χρόνο με τον χρόνο. Ανάμεσά τους υπάρχουν και κράτη της Κεντρικής Ασίας.

Πως μπορούν να αποφευχθούν συγκρούσεις σε αυτό τον τομέα και πώς μπορούν να εφοδιαστούν με νερό οι διψασμένοι; Αυτό είναι ένα από τα κεντρικά θέματα των συνομιλιών που θα έχουν οι πρόεδροι της Ρωσίας και του Καζακστάν στο πλαίσιο του 7ου φόρουμ διαπεριφερειακής συνεργασίας οι εργασίες του οποίου άρχισαν στο Ουστ-Καμενογκόρσκ, πόλη του Καζακστάν στις 6 Σεπτεμβρίου και θα λήξουν στις 7 Σεπτεμβρίου.

Στην Κεντροασιατική περιοχή, βασικές υδάτινες αρτηρίες είναι οι ποταμοί Αμού Ντάρια και Σιρ Ντάρτια. Τα νερά τους ελέγχονται από το Κιργιστάν και το Τατζικιστάν, κράτη που από οικονομικής άποψης μένουν πίσω από τους γείτονές τους. Παρ’ όλα αυτά και οι δύο αυτές χώρες είναι διατεθειμένες να ασχοληθούν με την υδροενεργειακή ανάπτυξη, κάτι που προνοεί την κατασκευή Υδροηλεκτρικών Σταθμών.

Η συσσώρευση νερού σε ειδικές αποθήκες θα ασκήσει βέβαια αρνητική επίδραση στη στάθμη του νερού των ποταμών. Σαν αποτέλεσμα, το Καζακστάν, το Ουζμπεκιστάν και το Τουρκμενιστάν μπορούν να βρεθούν αντιμέτωπα με πολύ σοβαρά προβλήματα.

Μέχρι τώρα οι χώρες της περιοχής συνεννοούνταν με κάποιο τρόπο είτε για άμεση πληρωμή για το νερό, είτε για μπάρτερ, ανταλλάσσοντας π.χ. το φυσικό αέριο με νερό, όπως γινόταν στη περίπτωση του Ουζμπεκιστάν και του Κιργιστάν, είτε το νερό με ηλεκτρική ενέργεια, στη περίπτωση του Τατζικιστάν και του Καζακστάν.

Θα μπορέσουν άραγε οι χώρες να διατηρήσουν αυτές τις σχέσεις στις νέες συνθήκες όταν τα υδροτεχνικά σχέδια πλησιάζουν στην υλοποίησή τους; Απαντώντας σ΄αυτή την ερώτηση ο Αζντάρ Κούρτοφ, εμπειρογνώμονας του Ινστιτούτου Στρατηγικών Ερευνών, είπε ότι «οι Κιργίσιοι, π.χ. σχεδιάζουν να κατασκευάζουν στους ποταμούς του μεγάλα έργα, π.χ. Υδροηλεκτρικούς Σταθμούς με μεγάλα φράγματα. Αυτό σημαίνει ότι το έδαφος του Καζακστάν που βρίσκεται πιο κάτω μπορεί να χάσει αρκετές ποσότητες νερού των ποταμών.
Συνεπώς, το Καζακστάν αναγκάζεται σήμερα κιόλας να δαπανεί σημαντικά χρηματικά ποσά για την κατασκευή αποθηκών νερού.

Αρκετά δύσκολη κατάσταση διαμορφώνεται και γύρω από τον ποταμό Ιρτίς που πηγάζει από την Κίνα και ρέει μέσω του Καζακστάν στη Ρωσία. Η Κίνα αξιοποιώντας ενεργά την αυτόνομη περιοχή Σιντζιάν-Ουϊγκούρ παροχέτευσε πια τεράστιες ποσότητες νερού για τις ανάγκες της αγροτικής οικονομίας της με αποτέλεσμα τα νερά του Ιρτίς να μειωθούν δημιουργώντας προβλήματα στις γειτονικές χώρες.

Εξάλλου, σε πολλές άλλες περιοχές του πλανήτη μας υπάρχουν επίσης προβλήματα που είναι συνδεδεμένα με την κοινή χρησιμοποίηση των ποταμών. Μάλιστα, η Νότια Ασία και η Αφρική καταδεικνύουν μεγαλύτερη οξύτητα απ’ ό,τι η Κεντρική Ασία.

Οι υδάτινοι πόροι, παράλληλα με το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο γίνονται σημαντικός παράγοντας διακρατικών σχέσεων. Σε σχέση με αυτό δημιουργείται το ερώτημα: «Πώς μπορούν να αποφευχθούν συγκρούσεις στον αγώνα για το νερό;» Μία από τις καλύτερες λύσεις εδώ είναι η υιοθέτηση ορισμένων κανόνων και η απαρέγκλιτη τήρησή τους απ’ όλους. Προς το παρόν όμως τέτοιοι κανόνες δεν υπάρχουν και οι χώρες είναι αναγκασμένες να καταλήγουν σε κάποιες συμφωνίες. Για όλα αυτά, λοιπόν, θα γίνει λόγος στο φόρουμ στο Ουστ-Καμενογκόρσκ, πόλη του Καζακστάν», παρατήρησε ο Αζντάρ Κούρτοφ.

Πηγή

Δεν υπάρχουν σχόλια: