Σάββατο, 28 Αυγούστου 2010

Μία σφαιρική άποψη για το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο

Θέλω να ασχοληθώ και να αναδείξω ένα θέμα που δεν απασχολεί μεγάλο μέρος της Ελληνικής κοινωνίας, αποτελεί όμως μέρος της και εμφανίζει τις ίδιες παθογένειες με τα υπόλοιπα ζητήματα της. Αναφέρομαι σε ένα «εργαλείο» εκπαίδευσης, που δίνει σε ορισμένους μια δεύτερη ευκαιρία με τη «δια βίου μάθηση» και περιλαμβάνει ανθρώπους που επιθυμούν να βελτιώσουν το μορφωτικό τους επίπεδο και τις γνώσεις τους για τους δικούς τους λόγους ο καθένας. Αναφέρομαι στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο ή Ε.Α.Π.

Η ίδια η πολιτεία αποκαλεί το Ε.Α.Π. το 19ο ΑΕΙ της Ελλάδος. Ενώ σαν ιδέα ήταν κατά την άποψη μου, ένα από τα καλύτερα project που έχει δημιουργηθεί ποτέ στον τομέα της εκπαίδευσης και ερίζουν τα δυο μεγάλα κόμματα για την πατρότητα της ιδέας, στην πράξη έχει μετατραπεί σε έναν καθαρά εισπρακτικό οργανισμό με υπαιτιότητα των κυβερνήσεων, επιβάλλοντας σε αυτό δίδακτρα που για νομικούς λόγους τα αποκαλούν «οικονομική συμμετοχή στις σπουδές» και όχι δίδακτρα και με αυτό τον τρόπο καθίσταται η φοίτηση σε αυτό, προνόμιο των οικονομικά ισχυρών.

Από τη σύσταση του το Ε.Α.Π έχει δημιουργηθεί ως ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός.
Για τη λειτουργία του δίδονται κονδύλια από την Ευρωπαϊκή Ένωση και ένα πολύ μικρό μέρος από το υπουργείο παιδείας. Η αναλογία είναι 75% 25%. Το πρόγραμμα σπουδών του χωρίζεται σε θεματικές ενότητες. Το ποσό συμμετοχής ανά φοιτητή για κάθε θεματική ενότητα σε προπτυχιακό πρόγραμμα, ανέρχεται στα 700€ και για να ολοκληρωθεί ένα ακαδημαϊκό έτος απαιτείται η ολοκλήρωση τριών θεματικών ενοτήτων.

Τα έξοδα μετάβασης και διαμονής του φοιτητή στον τόπο διεξαγωγής των συναντήσεων και των εξετάσεων είναι επίσης πολλά αφού δικαιολογημένα λόγω της φύσης των σπουδών του, δεν δύναται να έχει παράρτημα σε κάθε πόλη, αλλά επιλέγει πόλεις «κλειδιά» όπου και μαζεύονται οι φοιτητές της περιοχής.

Σε αντίκρισμα για τα 700€ που δίνει ο κάθε φοιτητής θα λάβει κακογραμμένα και δυσνόητα βιβλία που έχουν ακόμη και λάθη, μία φοιτητική ταυτότητα, ίσως καθυστερημένα κάποιο cd-rom και το δικαίωμα για συμμετοχή σε Γενικές εργασίες και εφόσον τις περάσει επιτυχώς, συμμετέχει σε τελικές γραπτές εξετάσεις.

Εάν δεν καταφύγει κανείς σε εξωδιδακτικό υλικό είναι καταδικασμένος σε αποτυχία. Για τον λόγω αυτό υπάρχει και η βιβλιοθήκη του Ε.Α.Π που στέλνει στον τόπο του φοιτητή όποιο από τα διαθέσιμα βιβλία της ζητηθεί. Το κόστος του κούριερ όμως είναι τέτοιο που περισσότερο συμφέρει να αγοράσει κανείς το βιβλίο από το να το δανειστεί. Έτσι του μένει κιόλας. Ένα ακόμη σημαντικό σημείο είναι πως τα δίδακτρα που καταβάλλει ο κάθε φοιτητής δεν αναγνωρίζονται από την εφορία!

Το Ε.Α.Π. λόγω του διδακτικού χαρακτήρα του, έχει δεχτεί «ρατσιστικές επιθέσεις» από φορείς της Ελληνικής κοινωνίας. Οι περισσότεροι που δεν γνωρίζουν, νομίζουν πως στέλνει πτυχία δια αλληλογραφίας στο σπίτι κατόπιν παραγγελίας. Αυτό φυσικά δεν ισχύει, έχει δημιουργήσει όμως μεγάλη πίεση στη διοίκηση του και την έχει οδηγήσει τα θέματα των εργασιών και των εξετάσεων να έχουν τέτοιο βαθμό δυσκολίας που και καθηγητές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης να αδυνατούν να λύσουν. Αυτό δεν είναι απαραίτητα κακό αρκεί και η παροχή σε γνώσεις να ήταν ανάλογη.

Για όλα τα παραπάνω και επειδή οι εποχές που ζούμε είναι δύσκολες για όλους, ξεκίνησε από φοιτητές στο Σ.Τ.Ε. ένας δικαστικός αγώνας με σκοπό να απαλείψει ή να μειώσει το ποσό των διδάκτρων, τα οποία πρέπει να καταβάλλονται εφάπαξ και χωρίς καμία διευκόλυνση. Μάλιστα ύστερα από αυτό, το Ε.Α.Π. «έσπασε» την καταβολή του ποσού σε δύο ισόποσες μηνιαίες δόσεις, προσπαθώντας να κερδίσει τις εντυπώσεις. Δηλαδή τα μισά τον Αύγουστο και τα υπόλοιπα ως 15 Σεπτεμβρίου.

Η Ελληνική δικαιοσύνη έκρινε βάσιμη την προσφυγή και ύστερα από πολλές αναβολές με υπαιτιότητα της διοικούσας επιτροπής του Ε.Α.Π. επιδίκασε την υπόθεση. Στο αμέσως επόμενο διάστημα θα βγει και η απόφαση που μπορεί να λυτρώσει τους δεκάδες χιλιάδες φοιτητές.

Το διοικητικό καθεστώς του Ε.Α.Π το οποίο αξίζει να σημειωθεί πως δεν είναι το ίδιο με των υπολοίπων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της χώρας, αφού έχει προσωρινά διοικούσα επιτροπή στα δέκα και πλέον χρόνια λειτουργίας του, θέλοντας να προκαταβάλλει το κλίμα στην απόφαση του δικαστηρίου στέλνει επιστολές που σπέρνουν την καταστροφολογία και αφήνει να εννοηθεί πως μετά από τυχόν καταδικαστική απόφαση στο θέμα της οικονομικής συμμετοχής, το Ε.Α.Π. δεν θα είναι ποτέ το ίδιο όσον αφορά τα θεσμικά του κατοχυρωμένα δικαιώματα. Προκειμένου να διχάσει τους φοιτητές αφήνει να αιωρείται η απειλή ακόμη και για διάλυση του Ε.Α.Π.

Είναι λυπηρό που η διοικούσα επιτροπή αντί να ασχοληθεί με σοβαρότερα θεσμικά ζητήματα όπως το να βελτιωθούν οι υπηρεσίες του Ε.Α.Π. με ηλεκτρονική διδασκαλία, να αποκτηθεί μόνιμο διδακτικό προσωπικό και αντί για καθηγητές άλλων ΑΕΙ ή ΤΕΙ που έχει τώρα και διδάσκουν στο Ε.Α.Π ευκαιριακά ως ημιαπασχολούμενοι, να απασχολήσει ανθρώπους που θα ασχολούνται και θα «πονάνε» αποκλειστικά το Ε.Α.Π. τάσσεται εναντίων της κίνησης αυτής, εκφράζοντας την αντίθεση της στο να τερματιστεί η οικονομική αφαίμαξη των φοιτητών.

Η Κύπρος που θεσμοθέτησε μεταγενέστερα παρόμοιο Πανεπιστήμιο στα πρότυπα του Ε.Α.Π. το Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου, δεν επέβαλλέ δίδακτρα σε φοιτητές που προέρχονται από την Ε.Ε. αλλά χρεώνει μόνον τα έξοδα αποστολής του διδακτικού υλικού και κάποια διαχειριστικά έξοδα με το ποσό των 350€, ενώ βρίσκεται πολύ μπροστά στη διδασκαλία αφού εφαρμόζει και τηλεδιασκέψεις εκμεταλλευόμενη έτσι στο έπακρο τα πλεονεκτήματα της σύγχρονης τεχνολογίας.

Ανεξάρτητα από την κατάληξη της υπόθεσης αξίζουν συγχαρητήρια στους απόφοιτους του Ε.Α.Π. που αυτή τη στιγμή διαπρέπουν στο αντικείμενο σπουδών τους, στο εξωτερικό και στην Ελλάδα, αποδεικνύοντας το μεράκι τους για μάθηση παράλληλα με τους αγώνες τους στον στίβο της ζωής. Με τις επιτυχίες τους δίνουν κουράγιο σε όλους τους υπόλοιπους, να κυνηγήσουμε το όνειρο.

Δεν υπάρχουν σχόλια: