Παρασκευή, 11 Ιουνίου 2010

MUNDIAL 2010

Αρχίζει σήμερα η μεγαλύτερη γιορτή του παγκοσμίου ποδοσφαίρου στη Νότια Αφρική. Ένα ποδοσφαιρικό γεγονός που θα καθηλώσει δισεκατομμύρια τηλεθεατών στους δέκτες τους σε όλο τον κόσμο και θα γεμίσει χρώματα την ποδοσφαιρική υφήλιο Ας δούμε όμως τι είναι το μουντιάλ.

Παγκόσμιο κύπελλο ποδοσφαίρου
Παγκόσμιο κύπελλο ποδοσφαίρου ή αλλιώς Μουντιάλ είναι μια ποδοσφαιρική διοργάνωση η οποία πραγματοποιείται κάθε τέσσερα χρόνια υπό την αιγίδα της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Ποδοσφαίρου (FIFA). Σε αυτήν παίρνουν μέρος οι εθνικές ομάδες των χωρών μελών της ομοσπονδίας, οι οποίες κατάφεραν να προκριθούν ύστερα από προκριματικούς αγώνες. Θεωρείται η κορυφαία ποδοσφαιρική διοργάνωση η οποία καταφέρνει να προσελκύσει πλήθος θεατών, τηλεθεατών και χορηγών.

Για το έτος 2006 το παγκόσμιο κύπελλο ποδοσφαίρου διεξήχθη στην χώρα της Γερμανίας με την συμμετοχή 32 εθνικών ομάδων και από τις πέντε ηπείρους. Νικήτρια ανακηρύχθηκε η ομάδα της εθνικής ομάδας της Ιταλίας κερδίζοντας στον τελικό της διοργάνωσης την εθνική ομάδα της Γαλλίας στην διαδικασία των πέναλτι.

Πολυνίκης του θεσμού είναι η Βραζιλία με πέντε κατακτήσεις, ενώ σημαντικές επιτυχίες έχουν πετύχει επίσης η Αργεντινή, η Γερμανία και η Ιταλία.

Ιστορία
Αν και η πρώτη ποδοσφαιρική ομάδα στον κόσμο δημιουργήθηκε το 1857 (Sheffield Football Club), μόλις το 1905 έγινε η πρώτη συζήτηση για τη δημιουργία ενός παγκόσμιου ποδοσφαιρικού πρωταθλήματος από τη FIFA (Παγκόσμια Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία).

Το ποδόσφαιρο έκανε την πρώτη παγκόσμια εμφάνισή του στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1908 στο Λονδίνο, αγώνες οι οποίοι δεν στέφθηκαν και με επιτυχία. Όμως 13 χρόνια αργότερα ο Ζιλ Ριμέ εκλέγεται πρόεδρος της FIFΑ και ονειρεύεται όλος ο πλανήτης να ενωθεί με μία ποδοσφαιρική μπάλα, επιδιώκει να μιλήσουν όλοι την γλώσσα του ποδοσφαίρου. Έτσι 6 χρόνια αργότερα, υπό την εποπτεία και προεδρία του Ριμέ, 5μελής επιτροπή (Μπονέ, Μέισλ, Ντελονέ, Φερετί και Λίνεμαν) σχεδιάζει τη δημιουργία του Πρώτου Παγκοσμίου Κυπέλλου. Οι προτάσεις πέφτουν η μία μετά την άλλη, εγκρίνονται και ο Μπονέ γίνεται ο πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Τελικά είναι η Ουρουγουάη, η χώρα στην οποία αποφασίζεται να διοργανωθεί ο πρώτος αγώνας του παγκόσμιου κυπέλλου, παρά τις αντιρρήσεις πολλών ευρωπαϊκών χωρών, οι οποίες απείλησαν με αποχή τους από το ΠΚ έαν αυτό γινόταν σε χώρα της Λατινικής Αμερικής.

Τελικά στις 7 Ιουλίου 1930 γίνεται η πρώτη κλήρωση για τους 4(!) ομίλους του ΠΚ με μόνο 13 ομάδες να συμμετέχουν, ενώ 6 μέρες αργότερα το σφύριγμα του διαιτητή Ντομίνγκο Λομπάρντι, ξεκινά τον αγώνα Μεξικού-Γαλλίας. Στο 19ο λεπτό ο Γάλλος Λοράν ανοίγει το σκορ και γίνεται ο πρώτος παίκτης που θα σκοράρει σε παγκόσμιο κύπελλο. Τελικά οι Γάλλοι θα επικρατήσουν 4-1. Η ιστορία αρχίζει να γράφεται...

Τρόπαιο
Από το 1930 μέχρι το 1970, στους νικητές δινόταν το τρόπαιο Ζιλ Ριμέ (φωτό). Αρχικά ήταν γνωστό ως Παγκόσμιο Κύπελλο, αλλά το 1946 μετονομάστηκε σε Ζιλ Ριμέ προς τιμήν του ανθρώπου που διοργάνωσε το Πρώτο Παγκόσμιο Κύπελλο. Στο Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου του 1970, η ποδοσφαιρική ομάδα της Βραζιλίας κέρδισε το Παγκόσμιο Κύπελλο για τρίτη φορά και αποφασίστηκε να της δοθεί το κύπελλο μόνιμα. Όμως κλάπηκε το 1983 και δεν βρέθηκε ποτέ.

Μετά το 1970, σχεδιάστηκε ένα νέο τρόπαιο, γνωστό σαν Τρόπαιο του Παγκόσμιου Κυπέλλου. Μετά τη κλοπή του Ζιλ Ριμέ, αποφασίστηκε να μη δοθεί ποτέ σε κανέναν μόνιμα, όσες φορές κι αν το κερδίσει μια ομάδα. Η Αργεντινή, Η Γερμανία (ως Δυτική Γερμανία), η Ιταλία κι η Βραζιλία, έχουν κερδίσει το δεύτερο τρόπαιο δύο φορές. Το τρόπαιο δεν θα αντικατασταθεί μέχρι το 2038, οπότε και θα γεμίσει ο χώρος στο κύπελλο, όπου αναγράφονται τα ονόματα των τροπαιούχων.

Το τρόπαιο έχει ύψος 36 εκατοστά, είναι από χρυσό 18 καρατίων και ζυγίζει 10,97 κιλά. Η βάση του αποτελείται από δυο στρώματα ημιπολύτιμου μαλαχίτη και στο κάτω μέρος του αναγράφονται οι χρονιές και οι νικητές του κυπέλλου από το 1974 και ύστερα.

Οι νικητές κρατάνε το κύπελλο για 4 χρόνια, μέχρι την επόμενη διοργάνωση και ύστερα παίρνουν ένα επιχρυσωμένο ακριβές αντίγραφο.

Προκριματική φάση
Από το δεύτερο μουντιάλ του 1934, θεσπίστηκε η προκριματική φάση για να ορίζονται οι ομάδες που θα μετέχουν στην τελική φάση. Η προκριματική φάση γίνεται σε κάθε ηπειρωτική ζώνη (Αφρική, Ασία, Βόρεια και Κεντρική Αμερική και Καραϊβική, Νότια Αμερική, Ωκεανία, Ευρώπη) που επιτηρούνται από τις αντίστοιχες συνομοσπονδίες τους. Η FIFA ορίζει εκ των προτέρων τον αριθμό των θέσεων για κάθε ζώνη, που οδηγεί στη τελική φάση του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Ο αριθμός αυτός προκύπτει τόσο από τη σχετική δυναμική των εθνικών ομάδων που μετέχουν στην εκάστοτε συνομοσπονδία, όσο κι από την πίεση που ασκούν οι τελευταίες στην FIFA.

Η διαδικασία των προκριματικών ξεκινά δύο χρόνια πριν την έναρξη της τελικής φάσης. Οι δομές των προκριματικών τουρνουά διαφέρουν ανάμεσα στις ηπειρωτικές ζώνες. Συνήθως, μια ή δύο θέσεις αποδίδονται στους νικητές διηπειρωτικών πλέι-οφ. Για παράδειγμα, ο νικητής της ζώνης της Ωκεανίας παίζει διπλό αγώνα (πλέι-οφ) με τον πέμπτο της ζώνης της Νοτίου Αμερικής, για να προκύψει η ομάδα που θα πάρει το εισητήριο για τα τελικά (αποτελέσματα διηπειρωτικού 2006). Από το 1938 και ύστερα, οι διοργανώτριες χώρες παίρνουν αυτόματα μια θέση για τα τελικά, χωρίς να αγωνίζονται στη προκριματική φάση. Αυτό το προνόμιο είχαν κι οι νικήτριες χώρες για να υπερασπιστούν τον τίτλο τους στο επόμενο μουντιάλ, αλλά από το 2006 καταργήθηκε. Πλέον κι οι νικήτριες χώρες αγωνίζονται κανονικά στα προκριματικά της αντίστοιχης ηπειρωτικής τους ζώνης.

Τελική φάση
Στη σημερινή τελική φάση του Μουντιάλ μετέχουν 32 εθνικές ομάδες που αγωνίζονται για έναν περίπου μήνα στα γήπεδα της διοργανώτριας χώρας (ή χωρών αν πρόκειται για συνδιοργάνωση). Η τελική φάση με τη σειρά της χωρίζεται σε δυο φάσεις: στη φάση των ομίλων και στη φάση των νοκάουτ παιχνιδιών.

Στη φάση των ομίλων, οι ομάδες χωρίζονται σε οκτώ ομίλους των τεσσάρων ομάδων. Οι οκτώ καλύτερες ομάδες του μουντιάλ (που προκύπτουν με βάση τη βαθμολογία της FIFA αλλά και την απόδοσή τους στα προηγούμενα μουντιάλ) μπαίνουν επικεφαλής σε κάθε όμιλο. Οι υπόλοιπες ομάδες κατανέμονται τυχαία. Από το μουντιάλ του 1998, έχουν θεσπιστεί περιορισμοί για να διασφαλίσουν ότι κανένας όμιλος δεν θα περιέχει 2 ευρωπαϊκές ομάδες, ή περισσότερες από μία ομάδα από κάθε άλλη συνομοσπονδία. Έτσι, η κάθε ομάδα παίζει τρία παιχνίδια στον όμιλό της, ενώ στον τελευταίο γύρο (τρίτο παιχνίδι) τα παιχνίδια του ομίλου γίνονται ταυτόχρονα για να είναι δίκαιο για όλες τις ομάδες.

Οι δύο πρώτες ομάδες του κάθε ομίλου προκρίνονται για την φάση των νοκ-άουτ παιχνιδιών. Η βαθμολογία των ομάδων στους ομίλους γίνεται με πόντους. Από το 1994, η νίκη ισούται με τρεις πόντους, η ισοπαλία ισούται με έναν πόντο και η ήττα δεν δίνει πόντο (προηγουμένως η νίκη έδινε δύο πόντους αντί για τρεις). Αν δυο ή περισσότερες ομάδες τελειώσουν με τους ίδιους πόντους, χρησιμοποιούνται άλλα κριτήρια: πρώτα είναι η διαφορά τερμάτων, μετά το σύνολο των τερμάτων που πέτυχε η ομάδα, μετά τα αποτελέσματα των αγώνων των μεταξύ των ισόπαλων (σε πόντους) ομάδων και τέλος ο αριθμός των ισοπαλιών.

Η φάση των παιχνιδιών νοκ άουτ γίνεται με μονά παιχνίδια από τα οποία προκύπτει ένας νικητής. Αν υπάρξει ισοπαλία, τότε γίνεται παράταση του παιχνιδιού και αν χρειαστεί γίνονται και πέναλτι. Η φάση των νοκ άουτ ξεκινά από τον "γύρο των 16" στον οποίο ο νικητής του κάθε ομίλου παίζει με τον δεύτερο του άλλου ομίλου. Μετά γίνονται τα προημιτελικά, τα ημιτελικά και ο μεγάλος τελικός. Οι ομάδες που χάνουν στα ημιτελικά παίζουν στον μικρό τελικό για τη τρίτη θέση.

Επιλογή διοργανωτών
Η διοργάνωση των πρώτων μουντιάλ δίνονταν στις χώρες κατά τη διάρκεια των συναντήσεων της συνέλευσης της FIFA. Η επιλογή της τοποθεσίας διεξαγωγής των αγώνων αποτελούσε πεδίο αντιπαράθεσης, ιδιαίτερα ανάμεσα στις χώρες της Λατινικής Αμερικής και της Ευρώπης, τα δύο ποδοσφαιρικά κέντρα της εποχής (αλλά και σήμερα). Κι αυτό γιατί τις δύο ηπείρους χώριζε ταξίδι τριών εβδομάδων με πλοίο. Για παράδειγμα, η επιλογή της Ουρουγουάης σαν τη χώρα που θα διοργάνωνε το πρώτο μουντιάλ, οδήγησε στη συμμετοχή μόνο τεσσάρων ευρωπαϊκών εθνικών ομάδων στο τουρνουά. Τα δύο επόμενα Παγκόσμια Κύπελλα έγιναν στην Ευρώπη. Ιδιαίτερα η απόφαση να γίνει δεύτερο συνεχόμενο μουντιάλ στην Ευρώπη το 1938, αποτέλεσε πεδίο διαμάχης, αφού οι αμερικάνικες ομάδες είχαν καταλάβει ότι το μουντιάλ θα εναλλάσσεται διαδοχικά ανάμεσα στις δύο ηπείρους. Το αποτέλεσμα ήταν οι εθνικές ομάδες της Αργεντινής και της Ουρουγουάης να μποϊκοτάρουν το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1938, στη Γαλλία.

Μετά το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1958, για να αποφευχθούν μελλοντικές αντιπαραθέσεις και μποϊκοτάζ, η FIFA άρχισε να δίνει εναλλάξ τη διοργάνωση σε χώρες των δύο ηπείρων, πράγμα που συνεχίστηκε μέχρι και το μουντιάλ της Γαλλίας του 1998. Το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2002, το οποίο συνδιοργανώθηκε από την Ιαπωνία και την Νότια Κορέα, ήταν το πρώτο που διεξάχθηκε στην Ασία (και γενικότερα το πρώτο σε χώρα μη-ευρωπαϊκή και μη-αμερικάνικη), ενώ το μουντιάλ του 2010 στην Νότια Αφρική θα είναι το πρώτο που θα διοργανωθεί από αφρικάνικο κράτος.

Το 2003 προσδιορίστηκε η Νότια Αμερική σαν η ήπειρος όπου θα διεξαχθεί το μουντιάλ του 2014 και καλέστηκαν να τοποθετηθούν τα μέλη της νοτιοαμερικάνικης συνομοσπονδίας (CONMEBOL) για την πρόταση της FIFA. Μετά από ένα μικρό διάστημα, κάθε κράτος της ηπείρου στήριζε τη Βραζιλία να αναλάβει τη διοργάνωση, δημιουργώντας έτσι τη περίεργη κατάσταση να έχει ανεπίσημα καθοριστεί -σχεδόν- ο διοργανωτής του Παγκόσμιου Κυπέλλου του 2014. Παρόλα αυτά, δεν είναι σίγουρο ότι η Βραζιλία θα αναλάβει τη διοργάνωση. Αν οι Βραζιλιάνοι αποσυρθούν, υπάρχει μια πρόταση να δοθεί από κοινού στην Χιλή και την Αργεντινή, όπως έγινε με την συνδιοργάνωση Ιαπωνίας/Κορέας το 2002. Σε περίπτωση που ούτε αυτό είναι εφικτό, θα εξεταστεί η μετακίνηση της διεξαγωγής της διοργάνωσης σε άλλη ήπειρο. Πάντως πρόσφατα, ο πρόεδρος της FIFA Γιόζεφ Μπλάτερ δήλωσε πως η Βραζιλία είναι "σχεδόν σίγουρο ότι θα είναι η διοργανώτρια του μουντιάλ του 2014".

Το σύστημα επιλογής της διοργανώτριας χώρας εξελίχθηκε έτσι ώστε σήμερα η επιλογή γίνεται από μια ειδική επιτροπή της FIFA. Η επίσημη επιλογή γίνεται έξι χρόνια πριν της διεξαγωγή του τουρνουά.

Έξι από τους επτά πρωταθλητές έχουν κερδίσει τουλάχιστον έναν από τους τίτλους ως διοργανωτές. Εξαίρεση αποτελεί η Βραζιλία, η οποία έχασε το κύπελλο στον τελικό από την Ουρουγουάη το 1950, οπότε και διοργάνωσε το Παγκόσμιο Κύπελλο. Η Αγγλία το 1966 και η Γαλλία το 1998 έχουν κερδίσει τους μοναδικούς τίτλους τους σαν διοργανωτές. Η Ουρουγουάη, η Ιταλία κι η Αργεντινή κέρδισαν τα πρώτα τους τρόπαια ως διοργανωτές αλλά έχουν βγει παγκόσμιοι πρωταθλητές κι άλλες φορές. Η Γερμανία κέρδισε το δεύτερό της μουντιάλ ως διοργανώτρια. Άλλα έθνη έχουν αρκετά καλές πορείες όταν το κύπελλο γίνεται στις χώρες τους. Η Σουηδία έπαιξε στο τελικό του 1958 κι η Νότια Κορέα πέρασε στους ημιτελικούς του 2002 ως συνδιοργανώτρια, παρά το γεγονός ότι μέχρι τότε δεν είχε περάσει ποτέ τον πρώτο γύρο. Το Μεξικό έχει φτάσει μέχρι τα ημιτελικά δυο φορές και τις δύο σαν οικοδεσπότης. Η επιτυχία σε ένα Παγκόσμιο Κύπελλο αποτελεί έναν από τους λόγους που τα κράτη πασχίζουν και πιέζουν προς κάθε κατεύθυνση για να αναλάβουν τη διοργάνωση ενός ΠΚ, αφού σε μια τέτοια περίπτωση η υποστήριξη των φιλάθλων αποτελεί τον 12ο παίκτη. Όλα τα Παγκόσμια Κύπελλα που έχουν κερδίσει ευρωπαϊκές ομάδες έχουν διεξαχθεί στην Ευρώπη. Το ίδιο συνέβαινε και για τις ομάδες της Λατινικής Αμερικής μέχρι το 2002, οπότε και κέρδισε η Βραζιλία στα γήπεδα της Ν. Κορέας και της Ιαπωνίας.

Εμείς να ευχηθούμε καλή επιτυχία στην Εθνική μας ομάδα.

Πηγή

Δεν υπάρχουν σχόλια: