Δευτέρα, 21 Ιουνίου 2010

Η φύση διδάσκει, μα ποίος την ακούει;

Tου Νίκου Νικηταρίδη Πολιτικού Eπιστήμονα

Eχουμε επανειλημμένως γράψει πως η Φύση διδάσκει. Αυτές ακριβώς τις διδαχές της είναι που η λαϊκή σοφία μετέτρεψε σε παροιμίες για να τις χρησιμοποιούμε καθημερινά, ως υπενθυμίσεις ή προτροπές για πράξεις ή μη πράξεις.

Βάσει της όλης σημερινής κατάστασης στη χώρα μας, ας θυμηθούμε μερικές από αυτές που σαν αφορμή έχουν την παρατήρηση των ζώων, κάνοντας και μερικά σχόλια που γεννούνται στη σκέψη σαν προσπαθήσει κανείς να αποκωδικοποιήσει -πάντοτε υποκειμενικά- το νόημά τους:

«Δυο γάιδαροι μαλώνανε σε ξένο αχυρώνα». Δεν σας θυμίζει τους Βόρειους εταίρους μας, που διαπληκτίζονται μεταξύ τους για τα ποσοστά σκληρότητας των μέτρων που πρέπει να ληφθούν για την Ελλάδα; Φυσικά, βέβαια, και δεν είναι γάιδαροι, μα και η χώρα μας σίγουρα δεν είναι αχυρώνας.

«Κατά το ζώο και το φόρτωμα». Εδώ κολλάει το «γάιδαροι» της προηγούμενης παροιμίας, αφού μάλλον ταιριάζει περισσότερο σ΄ εμάς. Λόγω υπομονής...

«Απ’ του διαβόλου το μαντρί, μήτ’ ερίφι μήτε αρνί». Αυτό ταιριάζει στους ανά τον κόσμο δανειζόμενους, διότι για ένα αρνί, κι αν δεν θέλεις εσύ να πουλήσεις την ψυχή σου, σίγουρα οι δανειστές θα βρούνε τρόπο να στην πάρουν...

«Η αλεπού σαν γεράσει γίνεται καλόγρια». Αυτό φέρνει λίγο στο νου τη δήθεν «δικαίωση» των νεκρών. Λες και υπάρχει περίπτωση κάποιος στυγερός δικτάτορας να δικαιωθεί μετά θάνατο. Θυμίζει, όμως, και κάποιους γηραιούς πολιτικούς, που δεν ξέρω αν συμβαίνει μοναχά στη χώρα μας, αλλά η πατίνα του χρόνου τους προσδίδει μια ακατανόητη συμπάθεια, κάνοντάς μας να ξεχάσουμε όχι μονάχα τις λοβιτούρες τους, αλλά και όλες εκείνες τις λάθος αποφάσεις τους, που μονάχα στην προκοπή δεν μας οδήγησαν.

«Εκεί που μας χρωστούσανε μας πήραν και το βόδι». Είναι γνωστό πως οι Έλληνες εργαζόμενοι δουλεύουν τις περισσότερες ώρες στην Ευρώπη και μάλιστα, στον ιδιωτικό τομέα, χωρίς τις περισσότερες φορές να πληρώνονται και τις υπερωρίες. Τώρα με τα νέα μέτρα, όχι μονάχα επισήμως δεν θα αμείβονται υπερωριακά, όχι μόνο θα απολύονται με συνοπτικές διαδικασίες, αλλά κι ο μισθός τους θα περικοπεί δραματικά. Κι από πάνω οι εργοδότες θα του λένε κι ένα: «Να λες και πάλι καλά»...

«Όποιος ανακατεύεται με τα πίτουρα, τον τρώνε οι κότες». Η τιμιότητα σαφώς και είναι αρετή στον άνθρωπο. Για τα κράτη, όμως, σηκώνει μεγάλη συζήτηση. Διότι καλές οι απογραφές και τα μη «μαγειρέματα» στα οικονομικά στοιχεία, αλλά πολλές φορές, όπως λέει μια άλλη παροιμία: «Ο σκοπός αγιάζει τα μέσα»...

«Το βουβάλι κι αν ξεπέσει, πάλι αξίζει ένα βόδι». Είναι σαφές πως ότι και να μας κάνουν, όσο και να μας πιέσουν προς τα κάτω, ακόμη και πάτο -που λέει ο λόγος- κι αν πιάσουμε, θα βρούμε τον τρόπο να αναδυθούμε και πάλι, διότι ο μοναδικός ψυχισμός του Ελληνισμού, διαχρονικά, έχει μια σπάνια αξία. Κι ας μην ξεχνούν ποτέ, πως η Ευρώπη πάνω σ΄ έναν ταύρο μεταφέρθηκε. Κι ας μην ξεχνάμε ποτέ πως την άμαξα βόδια αγαθά πάντα τη σέρνουν.

«Της καλής της προβατίνας της κρεμάνε το τροκάνι». Αφήστε τους να γράφουν και να μας κάνουν βούκινο. Αφήστε τους να φωνάζουν πως ούτε να χαμογελάμε δεν πρέπει και πως δεν είναι δυνατόν να διασκεδάζουμε σε παραλίες και ταβέρνες όταν έχουμε τόσα προβλήματα. Θέλουν να μας κάνουν παράδειγμα προς αποφυγή. Ποιους; Εμάς τους Έλληνες; Αφήστε τους, γιατί δεν υπάρχει μονάχα το «όσα δεν φτάνει η αλεπού τα κάνει κρεμαστάρια», αλλά και η άλλη ρήση που λέει: «Κοντός ψαλμός, αλληλούια»...

«Αν δεν γονάτιζε η καμήλα, δεν θα την φορτώνανε». Χωρίς άλλο σχόλιο, η νέα προμετωπίδα στην είσοδο της χώρας...

«Εδώ βλέπεις το λύκο, κι εσύ ψάχνεις τ’ αχνάρια του». Διαβάζουμε στατιστικές που αναφέρουν πως η σχέση συνταξιούχων προς ασφαλισμένους έχει πάει στο 1 προς 1,70. Μάλιστα. Όμως, αυτό δεν σημαίνει πως πρέπει να μειώσουμε τις συντάξεις, να βγαίνουμε μετά 40 χρόνια στη σύνταξη, πως πρέπει να αυξηθούν οι ασφαλιστικές εισφορές κ.ο.κ. Αυτό σημαίνει -και δυστυχώς δεν ακούγεται- πως το πρόβλημα της Ελλάδας ήταν και συνεχίζει να είναι η υπογεννητικότητα. Διότι κι αν αύριο το πρωί εκτελέσεις όλους τους συνταξιούχους, πάλι πρόβλημα θα έχεις, αφού οι νέοι εργαζόμενοι και άρα ασφαλιζόμενοι (έσοδα) θα μειώνονται συνεχώς. Και λέμε συνεχώς, διότι στη σημερινή Ελλάδα και μέσα στη νέα κατάσταση αβεβαιότητας που γοργά διαμορφώνεται, μονάχα παιδί δεν σκέφτονται να κάνουν τα νέα ζευγάρια. Πόσο μάλλον παιδιά...

«Το ψάρι βρομάει απ΄ το κεφάλι». Ναυτικός λαός οι Έλληνες, ψαράδες και ψαροφαγάδες περιωπής, μ΄ ακόμα να καταλάβουμε το νόημα αυτής της παροιμίας, που ο λαός, δηλαδή εμείς οι ίδιοι, δημιουργήσαμε.

«Θέλει και την πίτα ολόκληρη και το σκύλο χορτάτο». Αυτό είναι το ζητούμενο από τους γείτονες. Το ξέρουμε. Και τι κάνουμε; Ζυμώνουμε κι άλλες πίτες;

«Το μεγάλο ψάρι τρώει το μικρό». Σωστό και στην παγκόσμια πολιτική σκηνή καθημερινά εφαρμοστέο. Αρκεί βέβαια κι εσύ μικρό μου προβατάκι, να μην πας γυρεύοντας, «μπαίνοντας στο στόμα του λύκου». Ας σημειώσουμε εδώ κι αυτό το ανέκδοτο(;): Οι Αμερικανοί διπλωμάτες, εδώ και χρόνια, λένε χαριτολογώντας ότι σε δύο χώρες του κόσμου δεν χρειάζεται να διατηρούν κατασκόπους και ειδικούς πράκτορες: Στην Κίνα, διότι είναι αδύνατον να διαρρεύσει οτιδήποτε, και στην Ελλάδα, διότι τα βγάζουμε όλα στη φόρα μόνοι μας... Κι έτσι κάπως «πιαστήκαμε σαν τον ποντικό στη φάκα».

«Η σκύλα απ’ τη βιάση της, γεννά στραβά κουτάβια». Μας αρέσει κατά περιόδους να θυμόμαστε παλιές λέξεις και να τις χρησιμοποιούμε μέχρι... εξοντώσεως. Έτσι και με τη «διαβούλευση». Σαν λέξη την ακούμε από το πρωί ως το βράδυ. Τι γίνεται, όμως, με την πρακτική έννοια της; Ανεξαρτήτως όλων των άλλων, η διαβούλευση θέλει τον χρόνο της, γιατί δεν είναι μονάχα πως αλλιώς θα «γεννήσει στραβά κουτάβια», αλλά άντε μετά να τα μεγαλώσεις...

«Θρέψε κόρακα, να σου βγάλει το μάτι». Φυσικά και δεν φταίνε οι δημόσιοι υπάλληλοι για τις αθρόες και ρουσφετολογικές, παλαιότερα, προσλήψεις τους. Όμως, εκείνοι οι πολιτικοί που «θρέψανε» το δημόσιο γίγαντα, καλούνται ακριβώς τώρα «να βγάλουν το φίδι απ΄ την τρύπα». Εμ, «κάποια στιγμή όλα πληρώνονται»? Και φυσικά όλοι θα συνεχίσουν να ζητούν τις αμοιβές τους... Διότι «βόσκει ο γάιδαρος εκεί που τον δένουν» και καλά κάνει...

«Θα φάει η μύγα σίδερο και το κουνούπι ατσάλι». Το νέο ασφαλιστικό μοιάζει σαν τη σταγόνα που θα ξεχειλίσει το ποτήρι. Οι αντιδράσεις εργαζομένων και συνταξιούχων ας θεωρηθούν δεδομένες. Κι όπως φάνηκε τελευταία, η πλειοψηφία τους δεν «κατευθύνεται» πλέον ούτε από κόμματα, ούτε από συνδικαλιστικούς φορείς. Κι «ο Θεός, ας βάλει το χέρι του».

«Είπε ο γάιδαρος τον πετεινό κεφάλα». Κονταροχτυπιούνται στη Βουλή, στα φόρα, στα τηλε-παράθυρα οι κάθε λογής ταγοί για το «ποιος φταίει». Βέβαια, «κόρακας κοράκου μάτι δε βγάζει» τελικά. Πάνε, όμως, και στα λεγόμενα «think tanks». Προσοχή όμως, οι σκέψεις μοιάζουν με το νερό. Κι αν πέσεις σε καμιά «δεξαμενή» και δεν ξέρεις κολύμπι... πνίγηκες!

«Τον εχθρό και μερμήγκι να ΄ναι, πάρ΄ τον για ελέφαντα». Αν ακολουθούσαμε τόσα, μα τόσα χρόνια, αυτή τη λαϊκή σοφία στο θέμα των Σκοπίων, τώρα τα πράγματα θα ’ταν σαφώς διαφορετικά...

«Βρήκε την αγελάδα και αρμέγει». Τόσα χρόνια, αντί να στηριχθούμε στα δικά μας πόδια, βασιζόμασταν σ΄ αυτά της ΕΟΚ αρχικά και της Ε.Ε. κατόπιν. Φταίνε οι ιθύνοντες; Σίγουρα. Φταίμε κι εμείς; Πάλι σίγουρα. Γιατί δεν είναι μόνο που τους εκλέξαμε, αλλά βλέπαμε σαφώς το πού πάει η όλη κατάσταση. Και κίνηση καμία... Από την άλλη, θα μου πείτε πως «κάποιου χάριζαν γάιδαρο και τον κοίταγε στα δόντια», εμείς τι να κάναμε; Άβυσσος η ψυχή της ελληνικής παροιμίας...

«Το μυρμήγκι σαν είναι να χαθεί βγάζει φτερά». Αυτό, δυστυχώς, δεν μπορούμε να το κάνουμε, κι ας θεωρούμαστε «ανώτεροι» από τα λοιπά ζωντανά. Έτσι, ας βασιστούμε στις δυνάμεις μας, στις δικές μας δυνάμεις, για να προχωρήσουμε. Και σιγά - σιγά θα δυναμώσουμε και πάλι. Γιατί όπως έλεγε ο παππούς μου: «Ο λύκος έχει το σβέρκο του χοντρό, γιατί κάνει τη δουλειά του μοναχός».

Το παράπονο, πάντως, δεν θα λείψει. Έθνος πανάρχαιο το των Ελλήνων και το φέραμε ή μας το έφεραν σε τούτη την κατάσταση. Εμ, έλεγε πάλι ο παππούς, «όταν γεράσει η αλεπού, της πιάνουν οι λαγοί τον κ... ». Από την άλλη όμως, ας θυμόμαστε και το άλλο που έχει γίνει πια κάτι σαν παροιμία: «Μια στιγμή μοναχά ξαποσταίνει και ξανά προς τη δόξα τραβά»!
Πηγή

Δεν υπάρχουν σχόλια: